Krótka odpowiedź
Czerwonka bakteryjna, czyli szigeloza, to zakażenie jelita grubego wywołane przez pałeczki Shigella. Charakterystyczna jest biegunka z domieszką krwi i śluzu, wysoka gorączka, skurczowe bóle brzucha i bolesne parcie na stolec. Podstawą leczenia jest nawadnianie, a antybiotyk stosuje się u części chorych. Leki hamujące perystaltykę są przeciwwskazane.
- 1–3 dni — typowy okres wylęgania od zakażenia do objawów.
- Bardzo mała dawka zakaźna — do zakażenia wystarczy kilkadziesiąt bakterii.
- Leki zapierające przeciwwskazane — przedłużają zakażenie i grożą powikłaniami.
- Choroba podlega zgłoszeniu do inspekcji sanitarnej.
Rozdział 01Objawy i co je odróżnia od zwykłej biegunki
Biegunka podróżnych czy zatrucie pokarmowe zwykle nie dają krwi w stolcu ani bolesnego parcia. Ich obecność przesuwa podejrzenie w stronę zakażenia bakteryjnego obejmującego jelito grube.
- Biegunka, początkowo wodnista, po dobie z domieszką krwi i śluzu.
- Wysoka gorączka, dreszcze, złe samopoczucie ogólne.
- Skurczowe bóle brzucha i bolesne parcie na stolec bez efektu.
- U dzieci możliwe drgawki gorączkowe.
Suchość w ustach, brak łez u dziecka, zapadnięte oczy, mała ilość ciemnego moczu albo brak oddawania moczu przez wiele godzin, senność, zawroty głowy przy wstawaniu. U niemowląt i osób starszych odwodnienie narasta szybko — to sytuacja wymagająca pilnej pomocy.
Rozdział 02Nawodnienie najpierw, antybiotyk nie zawsze
- Doustne płyny nawadniające z apteki — mają ustalony skład elektrolitów. Podaje się je często i małymi porcjami, także wtedy, gdy występują wymioty.
- Antybiotyk rozważa się przy ciężkim przebiegu, u dzieci, osób starszych, kobiet w ciąży i osób z obniżoną odpornością. Dobór zależy od lekooporności — decyduje lekarz.
- Leki hamujące perystaltykę są przeciwwskazane. Zatrzymują bakterie i toksyny w jelicie, wydłużają chorobę i zwiększają ryzyko powikłań.
Do szpitala kieruje się chorych z nasilonym odwodnieniem, uporczywymi wymiotami uniemożliwiającymi nawadnianie doustne, wysoką gorączką z ciężkim stanem ogólnym oraz niemowlęta.
Rozdział 03Zakaźność, izolacja i obowiązek zgłoszenia
Zakażenie szerzy się drogą pokarmową, przez ręce, skażoną żywność i wodę. Dawka zakaźna jest wyjątkowo mała, dlatego zachorowania łatwo rozprzestrzeniają się w rodzinach, żłobkach i przedszkolach.
- Mycie rąk wodą z mydłem po każdej wizycie w toalecie i przed jedzeniem — preparaty alkoholowe nie zastępują tu mydła.
- Wykluczenie z pracy osób zatrudnionych przy żywności, w opiece nad dziećmi i w ochronie zdrowia do czasu ustąpienia objawów i uzyskania wyników zgodnych z zaleceniami inspekcji sanitarnej.
- Zgłoszenie: czerwonka należy do chorób zakaźnych podlegających zgłoszeniu do państwowej inspekcji sanitarnej.
Najczęstsze pytania
Jakie są objawy czerwonki bakteryjnej?
Biegunka z domieszką krwi i śluzu, wysoka gorączka, skurczowe bóle brzucha i bolesne parcie na stolec bez efektu.
Czy czerwonkę zawsze leczy się antybiotykiem?
Nie. Antybiotyk rozważa się przy ciężkim przebiegu oraz u dzieci, osób starszych, kobiet w ciąży i osób z obniżoną odpornością. Podstawą leczenia jest nawadnianie.
Czy można brać leki zapierające przy czerwonce?
Nie. Leki hamujące perystaltykę zatrzymują bakterie i toksyny w jelicie, wydłużają chorobę i zwiększają ryzyko powikłań.
Jak długo chory zaraża?
Do czasu ustąpienia objawów, a przy pracy z żywnością i dziećmi — do uzyskania wyników zgodnych z zaleceniami inspekcji sanitarnej. Dawka zakaźna jest bardzo mała.
Kiedy jechać do szpitala?
Przy nasilonym odwodnieniu, uporczywych wymiotach uniemożliwiających picie, ciężkim stanie ogólnym oraz u niemowląt.
Źródła
- Shigellosis — European Centre for Disease Prevention and Control — epidemiologia i postępowanie
- Shigella Infections — Centers for Disease Control and Prevention — leczenie i zapobieganie
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. O tym, czy w danym przypadku można wystawić receptę albo zwolnienie, decyduje lekarz po ocenie stanu zdrowia — jeżeli uzna, że teleporada nie wystarcza, odmówi wystawienia dokumentu i skieruje na wizytę stacjonarną.
Redakcja ReceptaX to grupa wykwalifikowanych lekarzy i specjalistów, dzielących się swoją wiedzą i doświadczeniem w zakresie tematów medycyny i zdrowia. Nasi autorzy to specjaliści z różnych dziedzin medycyny, którzy z zaangażowaniem tworzą artykuły, aby przybliżyć Państwu tematykę telemedycyny, procesu uzyskiwania e-recepty online oraz innych aspektów zdrowia w kontekście najnowszych badań i informacji ze świata nauki. Naszym celem jest dostarczanie rzetelnych i praktycznych informacji, które pomogą Państwu lepiej zrozumieć możliwości zdalnej opieki medycznej i ułatwią dostęp do informacji z dziedziny zdrowia i medycyny.