Krótka odpowiedź
Choroba refluksowa polega na cofaniu się treści żołądkowej do przełyku. Typowe objawy to zgaga i zarzucanie treści, nasilające się po obfitym posiłku i w pozycji leżącej. Podstawą leczenia są zmiany stylu życia oraz leki hamujące wydzielanie kwasu, zwykle przez osiem tygodni. Trudność w połykaniu, chudnięcie i krwawienie to objawy alarmowe wymagające gastroskopii.
- 8 tygodni — typowy czas pierwszej kuracji hamującej wydzielanie kwasu.
- 3 godziny przerwy między ostatnim posiłkiem a położeniem się.
- 10–15 cm — o tyle warto unieść wezgłowie łóżka przy objawach nocnych.
- Dysfagia, chudnięcie, krwawienie — gastroskopia bez czekania.
Rozdział 01Objawy typowe i te, które mylą
Zgaga i zarzucanie treści to obraz klasyczny. Refluks potrafi jednak dawać objawy, które nikomu nie kojarzą się z żołądkiem — i to one bywają latami leczone bez skutku.
- Typowe: pieczenie za mostkiem, cofanie się kwaśnej treści, puste odbijanie, nasilenie po obfitym posiłku i w pozycji leżącej.
- Pozaprzełykowe: przewlekły kaszel, chrypka poranna, uczucie guli w gardle, nawracające zapalenia gardła, u części chorych nasilenie astmy.
- Mylące z sercem: ból za mostkiem. Przy bólu wysiłkowym, promieniującym do żuchwy lub ramienia, z dusznością i potami — najpierw wyklucza się serce.
Trudność lub ból przy połykaniu, niezamierzony spadek masy ciała, wymioty treścią krwistą lub fusowatą, czarne stolce, niedokrwistość, objawy pojawiające się po raz pierwszy po 45. roku życia. Każdy z nich jest wskazaniem do gastroskopii.
Rozdział 02Leczenie: co robi lek, a co musi zrobić pacjent
Leki hamujące wydzielanie kwasu działają szybko i skutecznie, ale nie usuwają przyczyny cofania się treści. Bez zmian w codziennych nawykach objawy wracają po odstawieniu.
- Inhibitory pompy protonowej — podstawa leczenia, zwykle rano na czczo, 30 minut przed posiłkiem. Pierwsza kuracja trwa najczęściej osiem tygodni.
- Preparaty zobojętniające i alginiany — doraźnie, na pojedyncze epizody.
- Leczenie zabiegowe — rozważane przy nieskuteczności leczenia zachowawczego albo gdy pacjent nie chce przyjmować leków przewlekle.
Redukcja masy ciała przy nadwadze, ostatni posiłek co najmniej trzy godziny przed położeniem się, uniesienie wezgłowia o 10–15 cm przy objawach nocnych, rzucenie palenia. Ograniczanie kawy, czekolady czy pomidorów pomaga tym, u których wyraźnie nasilają objawy — to kwestia indywidualna, nie uniwersalna reguła.
Rozdział 03Dlaczego nie warto leczyć się latami na własną rękę
Przewlekłe drażnienie błony śluzowej przełyku prowadzi u części chorych do zapalenia, a z czasem do zmian w nabłonku nazywanych przełykiem Barretta. Jest to stan przednowotworowy wymagający nadzoru endoskopowego — i dlatego wieloletnie zbijanie zgagi preparatami z apteki bez rozpoznania nie jest dobrym pomysłem.
Drugim powodem jest to, że pod objawami refluksu mogą kryć się inne choroby: choroba wrzodowa, zakażenie Helicobacter pylori, a czasem choroba niedokrwienna serca. Rozpoznanie różnicowe należy do lekarza.
Najczęstsze pytania
Jakie są objawy refluksu?
Pieczenie za mostkiem, cofanie się kwaśnej treści i puste odbijanie, nasilające się po obfitym posiłku i w pozycji leżącej. Refluks bywa też przyczyną przewlekłego kaszlu i porannej chrypki.
Jak długo bierze się leki na refluks?
Pierwsza kuracja inhibitorem pompy protonowej trwa zwykle osiem tygodni. Dalsze postępowanie zależy od efektu i ustala je lekarz.
Kiedy refluks wymaga gastroskopii?
Przy trudności lub bólu przy połykaniu, spadku masy ciała, wymiotach krwistych, czarnych stolcach, niedokrwistości oraz gdy objawy pojawiają się po raz pierwszy po 45. roku życia.
Co jeść przy refluksie?
Nie ma jednej diety dla wszystkich. Warto obserwować, które produkty nasilają objawy u Ciebie, unikać obfitych posiłków wieczorem i zachować trzy godziny przerwy przed położeniem się.
Czy refluks może dawać ból w klatce piersiowej?
Tak, i bywa mylony z bólem sercowym. Przy bólu wysiłkowym, promieniującym do żuchwy lub ramienia, z dusznością i potami należy najpierw wykluczyć przyczynę sercową.
Źródła
- Gastro-oesophageal reflux disease and dyspepsia in adults — NICE CG184 — leczenie i wskazania do endoskopii
- Heartburn and acid reflux — National Health Service — objawy i postępowanie
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. O tym, czy w danym przypadku można wystawić receptę albo zwolnienie, decyduje lekarz po ocenie stanu zdrowia — jeżeli uzna, że teleporada nie wystarcza, odmówi wystawienia dokumentu i skieruje na wizytę stacjonarną.
Redakcja ReceptaX to grupa wykwalifikowanych lekarzy i specjalistów, dzielących się swoją wiedzą i doświadczeniem w zakresie tematów medycyny i zdrowia. Nasi autorzy to specjaliści z różnych dziedzin medycyny, którzy z zaangażowaniem tworzą artykuły, aby przybliżyć Państwu tematykę telemedycyny, procesu uzyskiwania e-recepty online oraz innych aspektów zdrowia w kontekście najnowszych badań i informacji ze świata nauki. Naszym celem jest dostarczanie rzetelnych i praktycznych informacji, które pomogą Państwu lepiej zrozumieć możliwości zdalnej opieki medycznej i ułatwią dostęp do informacji z dziedziny zdrowia i medycyny.