Krótka odpowiedź
Dławica piersiowa stabilna to ból lub ucisk w klatce piersiowej pojawiający się przy wysiłku albo silnej emocji i ustępujący w ciągu kilku minut po odpoczynku. Jest objawem zwężenia tętnic wieńcowych. Ból, który pojawia się w spoczynku, trwa dłużej niż dwadzieścia minut albo nie ustępuje po odpoczynku, wymaga wezwania pomocy pod 112.
- Przy wysiłku, ustępuje po odpoczynku — tak zachowuje się dławica stabilna.
- Ponad 20 minut albo ból w spoczynku — dzwoń pod 112, nie czekaj.
- Kobiety i chorzy na cukrzycę częściej mają objawy nietypowe.
- Rzucenie palenia obniża ryzyko szybciej niż jakakolwiek inna zmiana.
Rozdział 01Jak wygląda typowy napad
Charakterystyczne są trzy cechy naraz: umiejscowienie, związek z wysiłkiem i ustępowanie po odpoczynku. Im więcej z nich występuje, tym większe prawdopodobieństwo choroby wieńcowej.
- Charakter: ucisk, gniecenie, ciężar za mostkiem — rzadko ból ostry czy kłujący.
- Promieniowanie: do żuchwy, lewego barku i ramienia, między łopatki, czasem do nadbrzusza.
- Wyzwalacze: wysiłek, zwłaszcza pod górę i na mrozie, obfity posiłek, silna emocja.
- Czas: kilka minut; ustępuje po zaprzestaniu wysiłku.
U kobiet, osób starszych i chorych na cukrzycę zamiast bólu może wystąpić duszność, nudności, nadmierne zmęczenie przy wysiłku albo ból nadbrzusza. Brak klasycznego bólu nie wyklucza choroby wieńcowej.
Rozdział 02Kiedy przestaje to być dławica stabilna
Ból w klatce trwający dłużej niż dwadzieścia minut. Ból pojawiający się w spoczynku. Ból nieustępujący po odpoczynku ani po przyjęciu przepisanego azotanu. Ból z dusznością, zimnym potem, nudnościami lub zasłabnięciem. Napady, które nagle stały się częstsze, silniejsze albo występują przy mniejszym wysiłku niż dotąd.
Do czasu przyjazdu pomocy: przerwij wysiłek, usiądź, rozluźnij ubranie. Jeżeli lekarz wcześniej przepisał azotan do stosowania doraźnego — przyjmij go zgodnie z zaleceniem. Nie prowadź samodzielnie samochodu do szpitala.
Rozdział 03Leczenie: dwa cele naraz
Leczenie ma dwa niezależne cele: zmniejszyć dolegliwości i obniżyć ryzyko zawału oraz zgonu. Nie każdy lek robi obie te rzeczy.
- Objawowo: leki zwalniające pracę serca i rozszerzające naczynia, azotany doraźnie przy napadzie.
- Rokowniczo: leki przeciwpłytkowe i obniżające cholesterol, kontrola ciśnienia i cukrzycy.
- Zabiegowo: angioplastyka lub pomostowanie — przy określonym obrazie zwężeń i nasileniu objawów.
Rzucenie palenia obniża ryzyko szybciej niż jakakolwiek inna modyfikacja. Do tego regularny wysiłek dobrany przez lekarza, kontrola ciśnienia, lipidów i glikemii — o tym ostatnim piszemy w tekście o cukrzycy typu 2.
Najczęstsze pytania
Jak odróżnić dławicę od zawału?
Dławica stabilna pojawia się przy wysiłku i ustępuje po kilku minutach odpoczynku. Ból trwający dłużej niż dwadzieścia minut, występujący w spoczynku albo nieustępujący po odpoczynku wymaga wezwania pomocy pod 112.
Gdzie promieniuje ból wieńcowy?
Najczęściej do żuchwy, lewego barku i ramienia, między łopatki, czasem do nadbrzusza.
Czy dławica zawsze boli?
Nie. U kobiet, osób starszych i chorych na cukrzycę zamiast bólu może wystąpić duszność, nudności albo nadmierne zmęczenie przy wysiłku.
Co robić podczas napadu bólu?
Przerwać wysiłek, usiąść, rozluźnić ubranie i przyjąć przepisany wcześniej azotan zgodnie z zaleceniem. Jeżeli ból nie ustępuje — dzwonić pod 112.
Co najbardziej obniża ryzyko zawału?
Rzucenie palenia, a dalej kontrola ciśnienia, cholesterolu i glikemii oraz regularny wysiłek dobrany przez lekarza.
Źródła
- 2024 ESC Guidelines for the management of chronic coronary syndromes — rozpoznanie i leczenie
- Angina — National Health Service — objawy i postępowanie w napadzie
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. O tym, czy w danym przypadku można wystawić receptę albo zwolnienie, decyduje lekarz po ocenie stanu zdrowia — jeżeli uzna, że teleporada nie wystarcza, odmówi wystawienia dokumentu i skieruje na wizytę stacjonarną.
Redakcja ReceptaX to grupa wykwalifikowanych lekarzy i specjalistów, dzielących się swoją wiedzą i doświadczeniem w zakresie tematów medycyny i zdrowia. Nasi autorzy to specjaliści z różnych dziedzin medycyny, którzy z zaangażowaniem tworzą artykuły, aby przybliżyć Państwu tematykę telemedycyny, procesu uzyskiwania e-recepty online oraz innych aspektów zdrowia w kontekście najnowszych badań i informacji ze świata nauki. Naszym celem jest dostarczanie rzetelnych i praktycznych informacji, które pomogą Państwu lepiej zrozumieć możliwości zdalnej opieki medycznej i ułatwią dostęp do informacji z dziedziny zdrowia i medycyny.