Przepisy o zwolnieniach lekarskich zmieniają się w 2026 roku etapami, a najgłębsza zmiana czeka nas dopiero w 2027. Zebraliśmy je w jednym kalendarium: co obowiązuje od stycznia, co od kwietnia, co wejdzie za rok i co każda z tych dat oznacza dla osoby, która akurat choruje. Artykuł ma charakter informacyjny, a przy każdym wątku znajdziesz odnośnik do tekstu, który omawia go szczegółowo.
Kalendarium zmian w L4: 2026 i 2027
| Od kiedy | Co się zmienia |
|---|---|
| 27 stycznia 2026 | Doprecyzowane przepisy o kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy. ZUS weryfikuje nie tylko to, jak wykorzystujesz zwolnienie, ale też czy lekarz miał podstawy, by je wystawić. |
| 13 kwietnia 2026 | Nowe definicje pracy zarobkowej i aktywności niezgodnej z celem zwolnienia. Z każdej kontroli sporządzany jest protokół, a ubezpieczony ma 7 dni na zgłoszenie do niego zastrzeżeń. Pracodawcy zgłaszający do ubezpieczenia powyżej 20 osób kontrolują samodzielnie, mniejsi wnioskują o kontrolę do ZUS. |
| 1 stycznia 2027 | Reforma orzecznictwa: orzekanie jednoosobowe jako standard, e-wizyty u orzecznika, orzeczenia w formie elektronicznej i termin 30 dni na ich wydanie. Osoba z dwoma tytułami ubezpieczenia będzie mogła dostać zwolnienie tylko z jednej pracy, jeśli stan zdrowia pozwala jej wykonywać drugą. |
Co oznacza kwiecień 2026 w praktyce
Sedno kwietniowej nowelizacji jest proste: zakazana jest każda praca zarobkowa w czasie zwolnienia, niezależnie od podstawy prawnej, a także każda aktywność utrudniająca lub przedłużająca leczenie. Wyjątkiem są zwykłe czynności dnia codziennego oraz działania incydentalne, wymuszone istotnymi okolicznościami. Polecenie pracodawcy nie jest taką okolicznością.
Konsekwencja jest dotkliwsza niż wcześniej, bo zasiłek przepada za cały okres zwolnienia, a nie tylko za dzień, w którym stwierdzono nieprawidłowość. Szczegółowo rozpisaliśmy to w tekście o kontroli L4 od kwietnia 2026, a granicę między odpoczynkiem a aktywnością niezgodną z celem zwolnienia omawia osobny poradnik: co dokładnie wolno robić na e-zwolnieniu.
Protokół z kontroli i 7 dni na zastrzeżenia
Nowość, o której warto pamiętać, bo działa na Twoją korzyść: protokół jest teraz obowiązkowy przy każdej kontroli, a nie zostawiony uznaniu kontrolującego. Dostajesz dokument z ustaleniami i tydzień na wniesienie zastrzeżeń, zanim zapadnie decyzja o świadczeniu. To pierwszy moment, w którym możesz przedstawić swoją wersję zdarzeń, na przykład zaświadczenie o wizycie kontrolnej u lekarza w godzinach, w których kontroler zastał zamknięte drzwi.
Jeśli decyzja o cofnięciu świadczenia już zapadła, kolejne kroki i terminy odwoławcze opisaliśmy w tekście o tym, kiedy pracodawca lub ZUS cofa zasiłek chorobowy.
Rok 2027: zwolnienie tylko z jednego etatu
Ta zmiana dotknie osób pracujących w kilku miejscach i jest odejściem od zasady „wszystko albo nic”. Dziś zwolnienie obejmuje wszystkie tytuły ubezpieczenia naraz. Od 2027 roku lekarz, na wniosek pacjenta, nie będzie musiał wystawiać zwolnienia z tego tytułu, w którym chory może pracować. Warunkiem jest obiektywna możliwość wykonywania pracy określonego rodzaju mimo choroby: ktoś czasowo niezdolny do pracy fizycznej może pozostać zdolny do zadań biurowych.
Obowiązuje przy tym jeden okres zasiłkowy, a ubezpieczony musi poinformować pracodawcę, u którego nie korzysta ze zwolnienia, że przebywa na L4 u innego płatnika, i wskazać okres tego zwolnienia.
Co zmiany oznaczają dla zwolnień wystawianych zdalnie
Nic w tych przepisach nie różnicuje zwolnień ze względu na formę konsultacji. E-ZLA wystawione podczas teleporady ma dokładnie tę samą moc prawną co dokument z gabinetu i podlega tym samym kontrolom. Znaczenie ma nie kanał, tylko jakość wywiadu i dokumentacji: kontrola prawidłowości orzekania sprawdza, czy lekarz miał medyczne podstawy do wystawienia zwolnienia.
Praktyczny wniosek dla pacjenta jest jeden. Opisując objawy w formularzu, podaj konkrety: temperaturę, czas trwania dolegliwości, przyjmowane leki, wyniki badań, jeśli je masz. Im rzetelniejszy wywiad, tym mocniej udokumentowana jest decyzja lekarza. Zasady, na jakich wystawiamy e-ZLA po teleporadzie, opisaliśmy na stronie usługi, razem z listą sytuacji, w których lekarz zwolnienia nie wystawi.
Najczęstsze pytania
Czy ZUS może zakwestionować zwolnienie wystawione online?
Tak, dokładnie na tych samych zasadach co zwolnienie wystawione stacjonarnie. Od 27 stycznia 2026 roku kontrola obejmuje także prawidłowość orzekania, czyli to, czy istniały medyczne podstawy do wystawienia e-ZLA. Sama forma teleporady niczego nie przesądza: zwolnienie L4 wystawione online jest równoprawnym dokumentem.
Czy nowe przepisy dotyczą zwolnień rozpoczętych przed 13 kwietnia 2026?
Zaostrzone zasady stosuje się do zwolnień rozpoczynających się po tej dacie. Wcześniejsze rozliczane są według przepisów obowiązujących w chwili ich rozpoczęcia.
Czy pracodawca sam może mnie skontrolować?
Tak, jeśli zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 osób. Mniejsi pracodawcy występują o kontrolę do ZUS. Z każdej kontroli powstaje protokół, do którego masz 7 dni na zastrzeżenia.
Ile wynosi zasiłek, jeśli zwolnienie jest prawidłowe?
Standardowo 80 procent podstawy wymiaru. Stawka 100 procent przysługuje między innymi w ciąży oraz przy wypadku w drodze do pracy lub z pracy. Rozliczenie dla ciąży opisaliśmy w tekście o e-zwolnieniu w ciąży z kodem B.
Gdzie sprawdzę swoje zwolnienie?
Na Internetowym Koncie Pacjenta oraz na platformie eZUS, w zakładce zaświadczeń lekarskich.
Stan prawny: lipiec 2026. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani medycznej. Podstawa: nowelizacja ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, wchodząca w życie etapami 27 stycznia 2026, 13 kwietnia 2026 i 1 stycznia 2027. Aktualne informacje o e-ZLA publikuje ZUS.
Pełne opracowanie tematu znajdziesz w naszym przewodniku: L4 online — objawy, przyczyny i leczenie.
Weryfikacja merytoryczna. Treść przejrzana przez lek. Jarosława Pikułę (PWZ 3878414) i lek. Leszka Rymszę (PWZ 4563618), specjalistów medycyny rodzinnej ReceptaX.
Ostatnia aktualizacja treści: · Ostatnia weryfikacja medyczna:
Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje konsultacji, diagnozy ani zalecenia lekarza. W razie niepokojących objawów skontaktuj się z lekarzem.
Redakcja ReceptaX to grupa wykwalifikowanych lekarzy i specjalistów, dzielących się swoją wiedzą i doświadczeniem w zakresie tematów medycyny i zdrowia. Nasi autorzy to specjaliści z różnych dziedzin medycyny, którzy z zaangażowaniem tworzą artykuły, aby przybliżyć Państwu tematykę telemedycyny, procesu uzyskiwania e-recepty online oraz innych aspektów zdrowia w kontekście najnowszych badań i informacji ze świata nauki. Naszym celem jest dostarczanie rzetelnych i praktycznych informacji, które pomogą Państwu lepiej zrozumieć możliwości zdalnej opieki medycznej i ułatwią dostęp do informacji z dziedziny zdrowia i medycyny.
