Zaktualizowano 17 sierpnia 2026
Kod O26 na zwolnieniu lekarskim to numer statystyczny choroby ustalony według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych[1], wpisywany w innym polu formularza ZUS ZLA niż kod B.[9] W klasyfikacji ICD-10 pozycja O26 nosi nazwę „Opieka położnicza z powodu stanów związanych głównie z ciążą” i należy do rozdziału XV „Ciąża, poród i okres połogu”.[13]
Kod B na zwolnieniu lekarskim oznacza niezdolność do pracy przypadającą w okresie ciąży. Zmienia trzy rzeczy naraz: świadczenie wynosi 100% podstawy wymiaru zamiast 80%, okres zasiłkowy sięga 270 dni zamiast 182, a wcześniejsze zwolnienia sprzed ciąży nie zjadają tego limitu. Kod wpisuje lekarz na e-ZLA, nie pracodawca i nie ZUS.
| Co się zmienia | Zwolnienie bez kodu B i bez odrębnego zaświadczenia o ciąży | Zwolnienie z kodem B | Podstawa prawna |
|---|---|---|---|
| Wysokość świadczenia | 80% podstawy wymiaru | 100% podstawy wymiaru | art. 11 ust. 2 pkt 1 |
| Maksymalny okres zasiłkowy | 182 dni | 270 dni | art. 8 |
| Wcześniejsze zwolnienia | wliczają się, gdy przerwa nie przekroczyła 60 dni | nie wliczają się, jeśli po przerwie niezdolność wystąpiła w trakcie ciąży | art. 9 ust. 2 |
Wszystkie przepisy podajemy za tekstem jednolitym ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ogłoszonym w Dz.U. z 2026 r. poz. 854 — obwieszczenie Marszałka Sejmu z 19 czerwca 2026 r., ogłoszone 29 czerwca 2026 r.
Co oznacza litera B na e-zwolnieniu
Kod literowy nie jest rozpoznaniem. Ustawa mówi wprost, że zaświadczenie lekarskie zawiera „informacje o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłku chorobowego lub jego wysokość […] podane z zastosowaniem kodów literowych” (art. 55 ust. 3 pkt 6)[1]. Litera to skrót informacyjny dla płatnika: sygnał, że do tego zwolnienia stosuje się inną regułę naliczania niż domyślna.
W przypadku litery B ta reguła obejmuje trzy przepisy naraz — art. 8, art. 9 ust. 2 i art. 11 ust. 2 pkt 1. Dlatego jeden znak na dokumencie potrafi zmienić i kwotę, i długość świadczenia.
| Kod | Okoliczność | Skutek dla świadczenia | Przepis |
|---|---|---|---|
| B | niezdolność do pracy przypadająca na okres ciąży | 100% podstawy wymiaru, okres zasiłkowy do 270 dni, odrębne liczenie okresu | art. 8, 9 ust. 2, 11 ust. 2 pkt 1 |
| C | niezdolność spowodowana nadużyciem alkoholu | brak zasiłku za pierwszych 5 dni niezdolności | art. 16 |
| D | niezdolność spowodowana gruźlicą | okres zasiłkowy do 270 dni | art. 8 |
| E | choroba zakaźna ujawniona po ustaniu tytułu ubezpieczenia | prawo do zasiłku po ustaniu tytułu ubezpieczenia | art. 7 pkt 2 |
Osobno od kodu literowego na zaświadczeniu znajduje się wskazanie lekarskie. Wzór formularza ZUS ZLA opisuje je jednym zdaniem: „Chory powinien leżeć — wpisać 1, chory może chodzić — wpisać 2” (art. 55 ust. 3 pkt 7). To dwie różne rubryki i dwie różne informacje — wskazanie „1” nie wynika z ciąży ani z kodu B, tylko z oceny lekarza. Więcej o oznaczeniach na dokumencie znajdziesz w poradniku o kodach na e-zwolnieniu.
Co oznacza O26 na zwolnieniu i czym różni się od kodu B
Na e-ZLA widnieją dwa różne oznaczenia i bardzo łatwo je pomylić. O26 to numer statystyczny choroby z klasyfikacji ICD-10, czyli rozpoznanie. B to kod literowy, czyli informacja o okoliczności wpływającej na wysokość świadczenia. To dwie osobne rubryki i dwie osobne informacje.
Pozycja O26 klasyfikacji ICD-10 nosi nazwę „Opieka położnicza z powodu stanów związanych głównie z ciążą”.[13] Jest to kategoria zbiorcza. Obejmuje między innymi nadmierny i mały przyrost masy ciała w ciąży, zaburzenia wątrobowe podczas ciąży, porodu i w połogu (O26.6) oraz inne określone stany związane z ciążą.[13]
Sam numer O26 nie mówi więc, który z tych stanów rozpoznał lekarz. O znaczenie rozpoznania w Twoim przypadku zapytaj lekarza, który wystawił zwolnienie.
Co ważne dla wypłaty: numer O26 nie przesądza o wysokości świadczenia. Sto procent podstawy wymiaru i okres zasiłkowy do 270 dni przysługują, gdy niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży.[1] Według ZUS do wypłaty 100% wymagane jest zwolnienie z kodem B lub odrębne zaświadczenie lekarskie potwierdzające stan ciąży.[14]
Czy pracodawca zobaczy O26
Zaświadczenie lekarskie trafia do ZUS, a ZUS udostępnia je płatnikowi składek na jego profilu informacyjnym bez numeru statystycznego choroby (art. 58 ust. 1 w związku z art. 55 ust. 3 pkt 9 ustawy zasiłkowej).[1] Numeru O26 w zaświadczeniu udostępnianym płatnikowi składek więc nie ma.
Przepis wyłącza z zaświadczenia udostępnianego płatnikowi tylko numer statystyczny choroby — kodów literowych nie wymienia (art. 58 ust. 1).[1] Na to, czy kod B w ogóle znajdzie się na zwolnieniu, masz wpływ — opisujemy to niżej.
Ile wynosi zasiłek w ciąży i kto go wypłaca
Pierwsze tygodnie niezdolności do pracy opłaca pracodawca, a nie ZUS — i są to dwa różne świadczenia o dwóch różnych nazwach. W ciąży oba wynoszą 100%.[1]
| Okres niezdolności | Kto wypłaca | Nazwa świadczenia | Wysokość w ciąży |
|---|---|---|---|
| pierwsze 33 dni w roku kalendarzowym (14 dni — 50+, od roku po 50. urodzinach) |
pracodawca | wynagrodzenie chorobowe | 100% podstawy wymiaru |
| od 34. dnia (od 15. dnia — 50+, od roku po 50. urodzinach) |
ZUS (u płatnika zgłaszającego do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych — płatnik) | zasiłek chorobowy | 100% podstawy wymiaru |
Podział na 33 i 14 dni oraz to, że od 34. dnia (od 15. dnia — 50+) przysługuje zasiłek chorobowy, potwierdza Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.[2] Zasiłek wypłaca ZUS, a gdy płatnik składek zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych — sam płatnik (art. 61 ust. 1 ustawy zasiłkowej).[1] Sto procent za okres opłacany przez pracodawcę wynika z Kodeksu pracy: za czas niezdolności do pracy wskutek „choroby przypadającej w czasie ciąży – w okresie wskazanym w pkt 1 – pracownik zachowuje prawo do 100 % wynagrodzenia” (art. 92 § 1 pkt 2)[15].
Dwie rzeczy, które najczęściej mylą się przy tym wyliczeniu:
- 100% odnosi się do podstawy wymiaru zasiłku, a nie do kwoty brutto z umowy. Przepis mówi o „100 % podstawy wymiaru zasiłku” — to osobno ustalana wartość.[1]
- Podstawę liczy się z 12 miesięcy, nie z ostatniej wypłaty. Jest nią przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (art. 36 ust. 1). Zasiłek za jeden dzień to 1/30 tej podstawy.
Samo prawo do zasiłku wymaga wcześniejszego okresu ubezpieczenia: 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego przy ubezpieczeniu obowiązkowym i 90 dni przy dobrowolnym (art. 4 ust. 1). Do tych okresów wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni.
Skąd bierze się 270 dni i dlaczego ciąża ma odrębny licznik
Zasada podstawowa brzmi: zasiłek przysługuje „niedłużej jednak niż przez 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży — niedłużej niż przez 270 dni” (art. 8).
Najważniejszego skutku kodu B nie widać jednak w tej liczbie, tylko w sposobie jej liczenia. Standardowo do jednego okresu zasiłkowego sumuje się kolejne zwolnienia, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 60 dni. Przy ciąży ta reguła zostaje wyłączona:
„Do okresu zasiłkowego nie wlicza się okresów niezdolności do pracy przypadających przed przerwą niedłuższą niż 60 dni, jeżeli po przerwie niezdolność do pracy wystąpiła w trakcie ciąży” (art. 9 ust. 2).
W praktyce oznacza to, że licznik startuje od nowa. Jeżeli pracownica przebywała na zwolnieniu 40 dni z powodu urazu kręgosłupa, wróciła do pracy, a po trzech tygodniach otrzymała zwolnienie z kodem B — tamte 40 dni nie pomniejsza limitu 270 dni. Bez tego przepisu wcześniejsza, niezwiązana z ciążą choroba skracałaby ochronę w okresie, w którym jest ona najbardziej potrzebna.
Gdy 270 dni zostanie wyczerpane, a niezdolność do pracy trwa, kolejnym świadczeniem jest świadczenie rehabilitacyjne. Przysługuje ubezpieczonemu, który „po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy”, przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy — nie dłużej niż przez 12 miesięcy (art. 18 ust. 1 i 2).
Co zmieniło się 13 kwietnia 2026 w zasadach korzystania ze zwolnienia
Ustawę zmieniającą przepisy o zwolnieniach lekarskich, kontrolach ich wykorzystywania i orzecznictwie Prezydent RP podpisał 7 stycznia 2026 r. ZUS wskazuje, że 13 kwietnia 2026 r. weszły w życie zmienione przesłanki utraty prawa do zasiłku przez osoby nieprawidłowo wykorzystujące zwolnienia. Zmiana jest istotna, bo poprzednia praktyka bywała rozumiana jako zakaz wychodzenia z domu.
Obowiązujące brzmienie przepisu określa przyczyny utraty zasiłku (ust. 1), definiuje każdą z nich wraz z wyłączeniami (ust. 1a i 1b) i osobno reguluje sfałszowane zaświadczenie (ust. 2):
| Przepis | Treść |
|---|---|
| art. 17 ust. 1 | Ubezpieczony traci prawo do zasiłku za cały okres zwolnienia, jeżeli w okresie orzeczonej niezdolności wykonuje pracę zarobkową lub podejmuje aktywność niezgodną z celem zwolnienia. |
| art. 17 ust. 1a | Pracą zarobkową jest każda czynność o charakterze zarobkowym, niezależnie od podstawy prawnej jej wykonania, z wyłączeniem czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia wymagają istotne okoliczności; istotną okolicznością nie może być polecenie pracodawcy. |
| art. 17 ust. 1b | Aktywnością niezgodną z celem zwolnienia są działania utrudniające lub wydłużające proces leczenia lub rekonwalescencję, z wyłączeniem zwykłych czynności dnia codziennego lub czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia wymagają istotne okoliczności. |
| art. 17 ust. 2 | Zasiłek nie przysługuje, gdy zaświadczenie lekarskie zostało sfałszowane. |
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, uzasadniając zmianę, wymienia jako dopuszczalne zwykłe czynności dnia codziennego — zakupy czy wizytę w aptece — oraz czynności incydentalne wymuszone istotnymi okolicznościami, na przykład odprowadzenie dziecka do przedszkola, gdy nie ma kto inny tego zrobić.
Nie zmieniły się natomiast obowiązki wobec kontroli. Zgodnie z materiałami ZUS o zmianie miejsca pobytu w czasie niezdolności do pracy trzeba poinformować pracodawcę i ZUS w ciągu 3 dni od tej zmiany, a odmowa wyjaśnień co do przyczyn nieobecności pod wskazanym adresem oznacza uznanie, że zwolnienie było wykorzystane niewłaściwie. Szczegóły opisujemy w tekstach o kontroli L4 od kwietnia 2026, tym, co dokładnie wolno robić na e-zwolnieniu oraz sytuacjach, w których ZUS cofa zasiłek.
Jak powstaje e-ZLA i czego wymaga ustawa od lekarza
Zaświadczenie lekarskie jest wystawiane według wzoru ustalonego przez ZUS „za pośrednictwem systemu teleinformatycznego udostępnionego bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w formie dokumentu elektronicznego” (art. 55 ust. 1)[1]. ZUS udostępnia je płatnikowi składek na jego profilu informacyjnym (art. 58 ust. 1).[1] Wydruk zaświadczenia lekarz przekazuje ubezpieczonemu na jego żądanie oraz wtedy, gdy płatnik składek nie ma profilu informacyjnego (art. 55a ust. 6).[1]
Ustawa stawia jednak wyraźny warunek po stronie lekarza. Orzekanie o czasowej niezdolności do pracy „następuje po przeprowadzeniu bezpośredniego badania stanu zdrowia ubezpieczonego” i „jest dokumentowane w dokumentacji medycznej” (art. 55 ust. 4). Praktyczny wniosek dla pacjentki jest jeden: zwolnienia nie da się zamówić jak produktu. Lekarz musi ocenić stan zdrowia i mieć podstawy medyczne do wystawienia dokumentu, a decyzja — łącznie z decyzją o wpisaniu kodu B — należy wyłącznie do niego.
Jak wygląda to od strony pacjentki i ile trwa, opisujemy w poradnikach o e-zwolnieniu online, zwolnieniu po e-wizycie i czasie oczekiwania na e-zwolnienie.
Kiedy zwolnienie to za mało — objawy wymagające pilnej pomocy
Zwolnienie lekarskie rozwiązuje kwestię pracy i wypłaty, ale nie zastępuje pilnej oceny medycznej. Akademia NFZ wymienia sytuacje w ciąży, w których należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić do szpitala:
- krwawienie z dróg rodnych,
- silny ból brzucha,
- uporczywe swędzenie, zwłaszcza dłoni i stóp,
- nasilone wymioty prowadzące do odwodnienia i osłabienia,
- objawy stanu przedrzucawkowego, w tym drgawki i utrata przytomności.
W nagłych przypadkach właściwą drogą jest SOR albo wezwanie pogotowia pod numerem 999 lub 112 — nie teleporada i nie oczekiwanie na dokument.
Nie chcesz kodu B na zwolnieniu — możesz o to poprosić
Ustawa zasiłkowa stanowi, że na pisemny wniosek ubezpieczonego kodów B i D nie umieszcza się w zaświadczeniu lekarskim (art. 57 ust. 2).[1] Kod D oznacza niezdolność do pracy spowodowaną gruźlicą.[1] Zasadę pominięcia kodu B na wniosek ubezpieczonej opisuje też raport Departamentu Statystyki i Prognoz Aktuarialnych ZUS o absencji chorobowej w 2023 r.[11]
Pisemny wniosek złóż lekarzowi przed wystawieniem dokumentu. Po wystawieniu kodu nie da się już usunąć ani dopisać na życzenie.
Warto jednak znać skutek tej decyzji: bez kodu B płatnik nie ma na zwolnieniu informacji, że niezdolność przypada w okresie ciąży. Jak zachować wtedy 100%, opisujemy w kolejnej części.
Jak zachować 100% bez kodu B
Kod B nie jest jedyną drogą.[14] Według ZUS do wypłaty zasiłku chorobowego w wysokości 100% podstawy wymiaru wymagane jest zwolnienie lekarskie z wpisanym kodem B lub odrębne zaświadczenie lekarskie potwierdzające stan ciąży.[14]
Masz więc wybór: kod B na zwolnieniu albo odrębne zaświadczenie lekarskie potwierdzające stan ciąży — ZUS wymienia oba dokumenty jako podstawę wypłaty zasiłku chorobowego w wysokości 100% podstawy wymiaru.[14]
Prawa pracownicy w ciąży, które działają niezależnie od zwolnienia
Część uprawnień przysługuje z samego faktu ciąży potwierdzonej zaświadczeniem lekarskim, bez przechodzenia na L4.
| Uprawnienie | Na czym polega | Przepis |
|---|---|---|
| Ochrona zatrudnienia | Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży; umowa na czas określony, która rozwiązałaby się po trzecim miesiącu ciąży, przedłuża się do dnia porodu | art. 177 KP |
| Zakaz nadgodzin i pracy nocnej | Pracownicy w ciąży nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej; delegowanie poza stałe miejsce pracy wymaga jej zgody | art. 178 KP |
| Przeniesienie i dodatek wyrównawczy | Przy pracy wzbronionej lub warunkach przekraczających normy pracodawca przenosi pracownicę do innej pracy, a gdy to niemożliwe — zwalnia z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem wynagrodzenia; obniżenie wynagrodzenia rekompensuje dodatek wyrównawczy | art. 179 KP |
| Badania w godzinach pracy | Zwolnienie od pracy na zalecone przez lekarza badania związane z ciążą, jeśli nie da się ich wykonać poza godzinami pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia | art. 185 KP |
Te uprawnienia i zwolnienie lekarskie nie wykluczają się. Jeśli stanowisko da się dostosować, przeniesienie z zachowaniem wynagrodzenia bywa rozwiązaniem korzystniejszym niż L4, bo nie uruchamia okresu zasiłkowego.
Najczęstsze pytania
Czy „026” i „O26” to ten sam kod?
Tak, to ta sama pozycja klasyfikacji ICD-10 — różnica jest tylko w zapisie. Pierwszy znak jest tam literą O, a nie cyfrą zero: cały rozdział poświęcony ciąży, porodowi i połogowi obejmuje pozycje od O00 do O99[13]. Zapis przez zero widuje się w wyszukiwarkach i w potocznych opisach, ale w dokumentacji medycznej poprawna jest litera.
Co oznacza kod O26 na skierowaniu?
Ten sam numer ICD-10 pełni na skierowaniu inną rolę niż na zwolnieniu: jest rozpoznaniem, z którym lekarz kieruje na badanie albo do poradni, a nie przyczyną niezdolności do pracy. Skierowanie z kodem O26 nie jest zwolnieniem lekarskim i nie daje samo w sobie prawa do zasiłku chorobowego — o świadczeniu decyduje osobny dokument e-ZLA.
Zwolnienie z kodem O26 — ile jest płatne?
Sam kod O26 o wysokości świadczenia nie przesądza. Ustawa wiąże 100% podstawy wymiaru i okres zasiłkowy do 270 dni z niezdolnością do pracy przypadającą w okresie ciąży[1]. Według ZUS do wypłaty 100% wymagane jest zwolnienie z kodem literowym B lub odrębne zaświadczenie lekarskie potwierdzające stan ciąży[14].
Co oznacza kod AB na zwolnieniu?
To dwie osobne litery postawione obok siebie, każda o własnym znaczeniu — nie jeden kod „AB”. Litera A dotyczy niezdolności do pracy powstałej po przerwie nie dłuższej niż 60 dni, spowodowanej tą samą chorobą, a B — niezdolności przypadającej na okres ciąży. Znaczenie wszystkich kodów literowych rozpisaliśmy w osobnym opracowaniu: kody A–E na e-zwolnieniu.
Co oznacza O26 na zwolnieniu lekarskim?
O26 to numer statystyczny z klasyfikacji ICD-10 o nazwie „Opieka położnicza z powodu stanów związanych głównie z ciążą”.[13] Sam numer nie przesądza o wysokości świadczenia: 100% podstawy wymiaru przysługuje, gdy niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży.[1] Na zaświadczeniu lekarskim tę okoliczność oznacza kod literowy B[11]; według ZUS zamiast niego można przedstawić odrębne zaświadczenie lekarskie potwierdzające stan ciąży.[14]
Czy można poprosić, żeby lekarz nie wpisywał kodu B?
Tak. Na pisemny wniosek ubezpieczonej kodu B nie umieszcza się w zaświadczeniu lekarskim (art. 57 ust. 2 ustawy zasiłkowej).[1] Do wypłaty zasiłku w wysokości 100% ZUS wymaga wtedy odrębnego zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego stan ciąży.[14]
Ile wynosi zasiłek na L4 w ciąży w 2026 roku?
100% podstawy wymiaru — zarówno wynagrodzenie chorobowe wypłacane przez pracodawcę za pierwsze 33 dni w roku kalendarzowym (14 dni — 50+, od roku po 50. urodzinach), jak i zasiłek chorobowy wypłacany dalej przez ZUS albo — u płatnika zgłaszającego do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych — przez płatnika (art. 61 ust. 1 ustawy zasiłkowej).[2][1] Podstawę stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy (art. 11 ust. 2 pkt 1 i art. 36 ust. 1 ustawy zasiłkowej).
Czy 270 dni liczy się razem z wcześniejszymi zwolnieniami?
Nie, jeżeli po przerwie nieprzekraczającej 60 dni niezdolność do pracy wystąpiła w trakcie ciąży. Art. 9 ust. 2 ustawy zasiłkowej wyłącza wtedy z okresu zasiłkowego okresy niezdolności sprzed przerwy. Wcześniejsze chorobowe niezwiązane z ciążą nie pomniejsza limitu 270 dni.
Kto wpisuje kod B na zwolnieniu lekarskim?
Lekarz wystawiający zaświadczenie. Kod nie jest nadawany przez pracodawcę ani przez ZUS i nie da się go dopisać po fakcie na wniosek pacjentki — jest informacją o okolicznościach wpływających na prawo do zasiłku i jego wysokość, którą lekarz umieszcza na dokumencie zgodnie z art. 55 ust. 3 pkt 6 ustawy zasiłkowej.
Czy pracodawca za pierwsze 33 dni też płaci 100%?
Tak. Za czas niezdolności do pracy wskutek choroby przypadającej w czasie ciąży pracownik zachowuje prawo do 100% wynagrodzenia (art. 92 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy).[15] To wynagrodzenie oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego (art. 92 § 2 Kodeksu pracy).[15] Zasiłek chorobowy należny po tym okresie przy niezdolności przypadającej w okresie ciąży również wynosi 100% podstawy wymiaru (art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy zasiłkowej).[1]
Co się dzieje po wyczerpaniu 270 dni zasiłku?
Jeżeli niezdolność do pracy trwa nadal, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy, kolejnym świadczeniem jest świadczenie rehabilitacyjne. Przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej niż przez 12 miesięcy (art. 18 ustawy zasiłkowej).
Czy na zwolnieniu w ciąży można wyjść do sklepu?
Od 13 kwietnia 2026 r. przepis wprost wyłącza z pojęcia aktywności niezgodnej z celem zwolnienia zwykłe czynności dnia codziennego oraz czynności incydentalne, których podjęcia wymagają istotne okoliczności (art. 17 ust. 1b ustawy zasiłkowej).[1] Granicą pozostaje to, czy dana czynność utrudnia lub wydłuża proces leczenia lub rekonwalescencję.[1] ZUS może też kontrolować, czy zwolnienie jest wykorzystywane zgodnie z jego celem (art. 68 ust. 1 ustawy zasiłkowej).[1]
Czy zwolnienie lekarskie w ciąży można dostać online?
Zaświadczenie zawsze powstaje elektronicznie, w systemie teleinformatycznym (art. 55 ust. 1 ustawy zasiłkowej). Ustawa wymaga jednak, żeby orzeczenie o czasowej niezdolności do pracy było poprzedzone bezpośrednim badaniem stanu zdrowia i udokumentowane w dokumentacji medycznej (art. 55 ust. 4). Formę oceny i samą decyzję o wystawieniu dokumentu podejmuje lekarz.
Źródła
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 czerwca 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, Dz.U. 2026 poz. 854, ogłoszone 29.06.2026, status: obowiązujący — art. 4, 7, 8, 9, 11, 16, 17, 18, 36, 55, 55a, 57, 58, 61, 68; tekst odczytany przez API ELI Sejmu (api.sejm.gov.pl). eli.gov.pl — dostęp 3.10.2026
- Zasiłek chorobowy, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. gov.pl — dostęp 3.08.2026
- Komentarz do ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, załącznik do wytycznych Członka Zarządu ZUS (kwiecień 2022), zus.pl — pozycja historyczna: plik niedostępny (HTTP 404, 3.10.2026), nie jest już przywoływana w tekście.
- Zmiany w kontroli i wykorzystywaniu zwolnień od pracy od 13 kwietnia 2026 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych. zus.pl — dostęp 3.08.2026
- L4 na jasnych zasadach i sprawniejsze orzecznictwo. Ustawa z podpisem Prezydenta, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, 7.01.2026. gov.pl — dostęp 3.08.2026
- Kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich, Zakład Ubezpieczeń Społecznych. zus.pl — dostęp 3.08.2026
- Uprawnienia związane z rodzicielstwem, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. gov.pl — dostęp 3.08.2026
- Rodzicielstwo — porady prawne, Państwowa Inspekcja Pracy. pip.gov.pl — dostęp 3.08.2026
- Wzór zaświadczenia lekarskiego (ZUS ZLA) – wersja alternatywna (dostępna), PDF, gov.pl. gov.pl — dostęp 1.10.2026
- Ciąża — najczęstsze ryzyka i patologie, Akademia NFZ. akademia.nfz.gov.pl — dostęp 3.08.2026
- Absencja chorobowa w 2023 roku, Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych — definicje kodów literowych oraz wniosek ubezpieczonego o pominięcie kodu. zus.pl — dostęp 14.08.2026
- e-ZLA. Elektroniczne zwolnienia lekarskie — przewodnik dla lekarzy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zus.pl — pozycja historyczna: plik niedostępny (HTTP 404, 3.10.2026), nie jest już przywoływana w tekście.
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych – X Rewizja, Tom I, wydanie 2008, Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia, 2012 — rozdział XV „Ciąża, poród i okres połogu” (O00–O99), kategoria O26, s. 481 i 483 (PDF) cez.gov.pl — dostęp 1.10.2026
- Niezbędne dokumenty – zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, strona z 18.08.2025. zus.pl — dostęp 1.10.2026
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 lutego 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Kodeks pracy, Dz.U. 2025 poz. 277, ogłoszone 6.03.2025 — art. 92 § 1 pkt 2 i § 2; tekst odczytany przez API ELI Sejmu (api.sejm.gov.pl); akty zmieniające ogłoszone po tym tekście jednolitym nie zmieniają art. 92. eli.gov.pl — dostęp 3.10.2026
Zobacz także kalendarium zmian w L4 na lata 2026–2027 oraz swoje prawa i obowiązki podczas kontroli ZUS. Masz pytanie o dokumentację? Skorzystaj z formularza kontaktowego.
Zwolnienie lekarskie i zasiłek — powiązane poradniki
- Kontrola L4 od kwietnia 2026. Poznaj nowe zasady ZUS
- Co dokładnie wolno robić na e-zwolnieniu chorobowym?
- Kiedy pracodawca lub ZUS cofa zasiłek chorobowy?
- Tajemnicze kody na e-zwolnieniu. Czy pracodawca wie o chorobie?
- L4 online a kontrola ZUS – jakie masz prawa i obowiązki jako pacjent?
- Zmiany w L4 w 2026 i 2027 roku: kalendarium nowych zasad ZUS
- Zwolnienie L4 po e-wizycie. Prawdy i mity o telemedycynie
- E-zwolnienie SMS-em: ile trzeba czekać
Weryfikacja merytoryczna. Treść przejrzana przez zespół medyczny ReceptaX — lekarzy z aktywnym prawem wykonywania zawodu.
Ostatnia aktualizacja treści: · Ostatnia weryfikacja medyczna:
Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje konsultacji, diagnozy ani zalecenia lekarza. W razie niepokojących objawów skontaktuj się z lekarzem.
Redakcja ReceptaX to grupa wykwalifikowanych lekarzy i specjalistów, dzielących się swoją wiedzą i doświadczeniem w zakresie tematów medycyny i zdrowia. Nasi autorzy to specjaliści z różnych dziedzin medycyny, którzy z zaangażowaniem tworzą artykuły, aby przybliżyć Państwu tematykę telemedycyny, procesu uzyskiwania e-recepty online oraz innych aspektów zdrowia w kontekście najnowszych badań i informacji ze świata nauki. Naszym celem jest dostarczanie rzetelnych i praktycznych informacji, które pomogą Państwu lepiej zrozumieć możliwości zdalnej opieki medycznej i ułatwią dostęp do informacji z dziedziny zdrowia i medycyny.
