Lipidogram, czyli profil lipidowy, to badanie próbki krwi, które pokazuje stężenie cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL, cholesterolu HDL i trójglicerydów. Pomaga ocenić ryzyko chorób serca i naczyń, takich jak miażdżyca czy zawał serca. Podwyższony cholesterol nie boli i nie daje objawów, dlatego wykrywa go dopiero badanie.

Co wchodzi w skład lipidogramu

Podstawowy lipidogram obejmuje cztery oznaczenia z jednej próbki krwi:

  • Cholesterol całkowity: łączna ilość cholesterolu we krwi.
  • Cholesterol LDL: według pacjent.gov.pl jego nadmiar powoduje miażdżycę, zaburzenia krążenia i zawał serca. Według CDC odkładający się cholesterol tworzy w tętnicach blaszkę, która z czasem je zwęża.
  • Cholesterol HDL: przenosi cholesterol z krwi do wątroby, która usuwa go z organizmu. Wysoki poziom HDL może zmniejszać ryzyko chorób serca i udaru (CDC o frakcjach cholesterolu).
  • Trójglicerydy (TG): rodzaj tłuszczu we krwi, z którego organizm czerpie energię.

W programie Moje Zdrowie lipidogram należy do pakietu podstawowego, obok m.in. morfologii krwi, glukozy i TSH.

Kiedy wykonać lipidogram

  • Profilaktycznie w programie Moje Zdrowie: każda osoba ubezpieczona w NFZ, która rozpoczęła 20. rok życia, może wykonać bilans zdrowia z lipidogramem. Bilans przysługuje co 5 lat w wieku 20–49 lat i co 3 lata od 50. roku życia.
  • U zdrowych dorosłych: amerykańska agencja CDC podaje, że większość zdrowych dorosłych powinna badać cholesterol co 4–6 lat.
  • Częściej przy czynnikach ryzyka: według CDC osoby z chorobą serca, cukrzycą albo z wysokim cholesterolem w rodzinie mogą potrzebować częstszych badań. Pacjent.gov.pl wymienia też czynniki ryzyka podwyższonego cholesterolu, m.in. nadciśnienie tętnicze, choroby nerek, nadwagę, palenie tytoniu, alkohol i małą aktywność fizyczną. Jak często badać się w takiej sytuacji, ustal z lekarzem.

Nieprawidłowy wynik omów z lekarzem, który zaplanuje dalsze kroki. Ogólne informacje o diecie i ruchu znajdziesz w tekście o tym, jak obniżyć cholesterol.

Jak przygotować się do badania

  1. Zapytaj o post: według CDC przed badaniem cholesterolu może być konieczne pozostanie na czczo przez 8–12 godzin. Zapytaj lekarza lub laboratorium, czy dotyczy to twojego badania i czy w tym czasie możesz pić wodę.
  2. Pobranie krwi: badanie polega na pobraniu próbki krwi; inne przygotowania ustal z lekarzem lub laboratorium.
  3. Odczytanie wyniku: zakresy referencyjne zależą od laboratorium i metody, dlatego porównuj wynik z normami podanymi na wydruku. Wynik interpretuje lekarz, który zna twoje inne czynniki ryzyka.

Gdzie zrobić lipidogram i kto kieruje

Droga Jak skorzystać Koszt
Program Moje Zdrowie ankieta w Internetowym Koncie Pacjenta lub w aplikacji mojeIKP (zakładka „Profilaktyka”) albo w przychodni POZ w ramach NFZ
Lekarz POZ skierowanie na bezpłatne badania, gdy lekarz uzna, że są potrzebne bezpłatnie w NFZ
E-konsultacja ReceptaX e-skierowanie na badania laboratoryjne, jeśli lekarz widzi wskazania; badanie wykonujesz prywatnie konsultacja 59 zł, poza NFZ; badanie płatne osobno w laboratorium

Zasady NFZ według pacjent.gov.pl, stan na 17.11.2026.

Jak możemy pomóc

Lekarz ReceptaX może w ramach teleporady lekarskiej omówić twoje czynniki ryzyka i wystawić e-skierowanie na badania laboratoryjne. Takie skierowanie zwykle wystarcza na badanie prywatne, ale przed konsultacją warto sprawdzić, czy wybrane laboratorium je przyjmie. O wystawieniu dokumentu decyduje lekarz po wywiadzie i może odmówić, gdy brakuje wskazań albo sprawa wymaga badania na miejscu. Konsultacja kosztuje 59 zł, także gdy lekarz nie wystawi dokumentu, a zgłoszenie złożysz w formularzu rejestracji na e-konsultację.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Decyzje o diagnostyce i leczeniu podejmuj z lekarzem prowadzącym.

Autor: Redakcja ReceptaX. Nadzór merytoryczny: zespół medyczny ReceptaX (zasady na stronie Zespół i weryfikacja treści). Data aktualizacji: 17.11.2026.

Źródła: pacjent.gov.pl: Badaj poziom cholesterolu, pacjent.gov.pl: Program Moje Zdrowie, pacjent.gov.pl: badania zlecane przez lekarza POZ, CDC: Testing for Cholesterol, CDC: LDL, HDL i trójglicerydy