Zaktualizowano 14 listopada 2026
Na umowie zlecenie lekarz może wystawić zwolnienie (e-ZLA) tak samo jak pracownikowi etatowemu. Płatne L4, czyli zasiłek chorobowy, należy się jednak tylko wtedy, gdy zleceniobiorca dobrowolnie przystąpił do ubezpieczenia chorobowego i podlega mu co do zasady nieprzerwanie od 90 dni. Zasiłek wynosi zwykle 80% podstawy i przysługuje od pierwszego dnia zwolnienia.
Bez ubezpieczenia chorobowego e-ZLA potwierdza niezdolność do pracy, ale nie daje prawa do pieniędzy z ZUS. Skutki nieobecności dla samego zlecenia zależą od umowy.
Czy na umowie zlecenie należy się L4
Zwolnienie lekarskie jest dokumentem medycznym: stwierdza, że stan zdrowia nie pozwala pracować. Lekarz wystawia je każdej osobie, u której stwierdzi niezdolność do pracy, niezależnie od rodzaju umowy.
To, czy za czas choroby wpłyną pieniądze, zależy od ubezpieczenia. Przy umowie o pracę ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe. Przy umowie zlecenia jest dobrowolne: obowiązkowe są ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a chorobowe trzeba wybrać samodzielnie.
Warunki zasiłku chorobowego na zleceniu
Żeby dostać zasiłek chorobowy z tytułu umowy zlecenia, trzeba spełnić łącznie trzy warunki:
- Obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu zlecenia (art. 11 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Dobrowolne chorobowe jest możliwe tylko wtedy, gdy zlecenie jest tytułem do tych ubezpieczeń.
- Wniosek o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Składa się go zleceniodawcy, który zgłasza zleceniobiorcę do ZUS. Składkę finansuje zleceniobiorca, jest potrącana z wynagrodzenia.
- Okres wyczekiwania. Przy dobrowolnym ubezpieczeniu prawo do zasiłku powstaje co do zasady po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Do tego okresu wlicza się wcześniejsze ubezpieczenie, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni.
Przepisy przewidują wyjątki od okresu wyczekiwania, na przykład gdy niezdolność do pracy jest skutkiem wypadku w drodze do pracy lub z pracy albo dotyczy absolwenta, który przystąpił do ubezpieczenia w ciągu 90 dni od ukończenia szkoły.
Ile wynosi zasiłek chorobowy na zleceniu
Wysokość zasiłku liczy się od podstawy, którą jest przeciętny miesięczny przychód z 12 miesięcy kalendarzowych przed miesiącem, w którym zaczęła się niezdolność do pracy, pomniejszony o 13,71% (odpowiednik składek na ubezpieczenia społeczne).
| Sytuacja | Wysokość zasiłku |
|---|---|
| Zwykła choroba | 80% podstawy |
| Choroba w czasie ciąży | 100% podstawy |
| Wypadek w drodze do pracy lub z pracy | 100% podstawy |
Na zleceniu nie ma wynagrodzenia chorobowego za pierwsze 33 dni (lub 14 dni od roku po roku, w którym skończono 50 lat). To rozwiązanie z kodeksu pracy dotyczy wyłącznie pracowników. Zleceniobiorca dostaje zasiłek od pierwszego dnia zwolnienia.
Jak wylicza się kwotę na zwolnieniu przy umowie o pracę, pokazujemy w tekście Ile dostanę na L4 w 2026.
Kto wypłaca zasiłek zleceniobiorcy
To częsty błąd w poradnikach: zasiłku nie zawsze wypłaca ZUS.
- ZUS wypłaca zasiłek, gdy zleceniodawca zgłasza do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 osób. Zleceniodawca przekazuje wtedy do ZUS zaświadczenie z danymi o przychodach zleceniobiorcy.
- Zleceniodawca wypłaca zasiłek sam, gdy zgłasza do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób. Jest wtedy tzw. płatnikiem zasiłków, a pieniądze finansuje i tak fundusz ubezpieczeń.
Zasadę liczenia progu 20 osób opisujemy szerzej w tekście Kto płaci za zwolnienie lekarskie w firmie poniżej 20 osób.
Twoja sytuacja: czy przysługuje zasiłek za L4
| Sytuacja | Czy lekarz może wystawić e-ZLA | Czy należy się zasiłek |
|---|---|---|
| Zlecenie, dobrowolne chorobowe od ponad 90 dni | Tak | Tak |
| Zlecenie, dobrowolne chorobowe krócej niż 90 dni | Tak | Co do zasady nie (wyjątki w przepisach) |
| Zlecenie bez dobrowolnego chorobowego | Tak | Nie |
| Student lub uczeń do 26 lat na zleceniu | Tak | Nie, z tytułu zlecenia nie podlega ubezpieczeniom |
| Umowa o dzieło | Tak | Nie |
| Zlecenie zawarte z własnym pracodawcą | Tak | Przychód ze zlecenia wlicza się do podstawy zasiłku pracowniczego |
Student, umowa o dzieło i zlecenie u pracodawcy
Student lub uczeń do ukończenia 26 lat, który wykonuje zlecenie, co do zasady nie podlega z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym. Nie może więc przystąpić do dobrowolnego chorobowego z tytułu tego zlecenia i nie dostanie zasiłku.
Umowa o dzieło nie jest tytułem do ubezpieczeń społecznych. Zwolnienie można dostać, ale zasiłku z tego tytułu nie ma.
Zlecenie u własnego pracodawcy traktuje się dla celów ubezpieczeń jak pracę na etacie. Ubezpieczenie chorobowe jest wtedy obowiązkowe.
Jak dostać zwolnienie na umowie zlecenie
Procedura jest taka sama jak przy etacie. Lekarz po rozmowie i ocenie stanu zdrowia wystawia e-ZLA, które trafia do ZUS. Zleceniodawcę warto poinformować o nieobecności od razu, bo nie każdy zleceniodawca ma profil na PUE/eZUS, przez który widzi zwolnienia.
Zwolnienie może objąć do 3 dni przed dniem rozmowy z lekarzem, jeśli wyniki badania wykazują, że niezdolność do pracy niewątpliwie trwała już wcześniej.
Konsultacja przez telefon
W ReceptaX lekarz rozmawia z każdym pacjentem przez telefon i sam decyduje, czy wystawić zwolnienie, niezależnie od rodzaju umowy. Konsultacja kosztuje 59 zł, ta sama kwota obowiązuje przy odmowie; lekarz dzwoni zwykle do 60 minut od opłacenia, pn–pt 8:00–18:00 poza świętami. Szczegóły: zwolnienie lekarskie online z rozmową z lekarzem.
FAQ
Czy zleceniodawca płaci za pierwsze dni L4?
Nie. Wynagrodzenie chorobowe za pierwsze 33 lub 14 dni dotyczy tylko pracowników. Zleceniobiorca z ubezpieczeniem chorobowym dostaje zasiłek od pierwszego dnia.
Ile kosztuje dobrowolne ubezpieczenie chorobowe na zleceniu?
Składka wynosi 2,45% podstawy wymiaru składek (art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) i finansuje ją zleceniobiorca.
Czy na zleceniu bez chorobowego można iść na L4?
Tak, lekarz może wystawić zwolnienie, ale nie daje ono prawa do zasiłku. Skutki nieobecności i wynagrodzenie za ten czas zależą od zapisów umowy.
Czy student na zleceniu dostanie zasiłek chorobowy?
Student do 26 lat co do zasady nie podlega ubezpieczeniom z tytułu zlecenia, więc nie dostanie zasiłku z tej umowy.
Od kiedy liczy się 90 dni wyczekiwania?
Od dnia objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Wcześniejsze okresy ubezpieczenia chorobowego wlicza się, jeśli przerwa nie przekroczyła 30 dni.
Źródła
- Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19990600636
- Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19981370887
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (art. 92): https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19740240141
- ZUS, zasiłek chorobowy: https://www.zus.pl/swiadczenia/zasilki/zasilek-chorobowy
- ZUS, elektroniczne zwolnienia lekarskie e-ZLA: https://www.zus.pl/ezla
Stan prawny: listopad 2026.
Redakcja ReceptaX przygotowuje poradniki i opisy zmian w przepisach o e-receptach, zwolnieniach lekarskich, refundacji leków i systemie e-zdrowia. Przepisy, terminy i kwoty opieramy na źródłach urzędowych, a każdy tekst ma datę publikacji i aktualizacji. Wydawcą jest podmiot leczniczy działający pod marką ReceptaX.pl, który udziela teleporad. Podział ról, weryfikację treści medycznych i zasady redakcyjne opisujemy na stronie Zespół medyczny.
