ZUS ZLA to nazwa formularza zwolnienia lekarskiego (zaświadczenia lekarskiego). Do końca listopada 2018 r. lekarze mogli wystawiać zwolnienia na papierowym druku ZUS ZLA. Od 1 grudnia 2018 r. wystawiają je elektronicznie jako e-ZLA, czyli elektroniczne zaświadczenie lekarskie. E-ZLA trafia automatycznie do ZUS i płatnika składek (np. pracodawcy).
Najważniejsze informacje o e-ZLA
- Forma elektroniczna: E-ZLA wystawia upoważniony przez ZUS lekarz, lekarz dentysta lub felczer albo asystent medyczny, na portalu PUE/eZUS (Platforma Usług Elektronicznych ZUS) lub w aplikacji gabinetowej. Dokument podpisuje się certyfikatem z ZUS, profilem zaufanym ePUAP, podpisem kwalifikowanym albo podpisem osobistym.
- Automatyczna wysyłka: E-zwolnienie jest automatycznie przesyłane do systemu ZUS i na profil płatnika składek na PUE.
- Bez dostarczania: Pracownik nie ma obowiązku dostarczać e-zwolnienia. Musi jednak powiadomić pracodawcę o nieobecności, w dowolnej formie, najpóźniej w drugim dniu nieobecności.
- Wydruk: Lekarz przekazuje wydruk e-ZLA z podpisem i pieczątką zawsze na prośbę pacjenta, nawet gdy pracodawca ma konto na PUE. Robi to też wtedy, gdy płatnik składek (np. pracodawca) nie ma profilu informacyjnego na PUE (art. 55a ustawy zasiłkowej).
- Okres wsteczny: Zwolnienie może objąć najwyżej 3 dni przed dniem badania, jeśli wyniki badania wykazują, że pacjent w tym okresie „niewątpliwie był niezdolny do pracy” (§ 7 rozporządzenia z 10.11.2015). Wyjątek dotyczy lekarza psychiatry: może objąć zwolnieniem także okres wcześniejszy, gdy stwierdzi lub podejrzewa zaburzenia psychiczne ograniczające zdolność pacjenta do oceny własnego postępowania. Zobacz też, na ile dni lekarz może wystawić L4 jednorazowo.
- Kody literowe: Kody informują o okolicznościach, które mają wpływ na prawo do zasiłku chorobowego lub jego wysokość (art. 57 ustawy zasiłkowej). A oznacza niezdolność po przerwie nie dłuższej niż 60 dni, spowodowaną tą samą chorobą co przed przerwą. B oznacza niezdolność w okresie ciąży, C spowodowaną nadużyciem alkoholu, a D gruźlicą. E oznacza niezdolność spowodowaną chorobą zakaźną o okresie wylęgania dłuższym niż 14 dni albo inną chorobą, której objawy ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby. Na pisemny wniosek pacjenta kodów B i D nie umieszcza się na zaświadczeniu. Szerzej opisuje je artykuł o kodach na e-zwolnieniu.
- Wskazania lekarskie: Zaświadczenie zawiera wskazanie „chory powinien leżeć” albo „chory może chodzić”.
Gdzie widać e-ZLA i co, gdy jest w nim błąd
Swoje e-zwolnienie zobaczysz na IKP, czyli Internetowym Koncie Pacjenta. Wybierz „Historia leczenia”, a potem kafelek „Zwolnienia”. Zwolnienie pojawia się tam dopiero po 1–2 dniach od wystawienia (pacjent.gov.pl: Sprawdzaj zwolnienia na IKP). Inne miejsca opisuje poradnik o tym, gdzie sprawdzić L4.
Podpisanego e-ZLA nie można edytować. Błąd może zauważyć sam lekarz. Może go też zgłosić lekarzowi pacjent, płatnik składek lub ZUS. Lekarz, który wystawił e-ZLA, może wtedy anulować dokument i ewentualnie wystawić nowy, poprawny. Ma na to 3 dni robocze od dnia, w którym zauważy błąd lub dostanie o nim informację.
Czy papierowe zwolnienie ZUS ZLA jeszcze istnieje
Papierowy formularz (to nie to samo co wydruk e-ZLA) lekarz wypełnia tylko wtedy, gdy wystawienie elektroniczne nie jest możliwe, np. przy braku dostępu do internetu podczas wizyty domowej. W dniu badania wydaje wtedy zaświadczenie na formularzu wydrukowanym wcześniej z systemu ZUS, z podpisem i pieczątką. W ciągu 3 dni roboczych od wystawienia przekazuje je do ZUS elektronicznie.
Sama nazwa ZUS ZLA nie zniknęła. Tak nadal nazywa się formularz zaświadczenia lekarskiego w systemie ZUS, także ten drukowany wcześniej na taką sytuację. Zmiany w zasadach zwolnień opisuje osobny tekst: kalendarium nowych zasad ZUS dotyczących L4.
Jak możemy pomóc
E-konsultacja (teleporada lekarska) w ReceptaX jest płatna (59 zł), czyli odbywa się poza NFZ. Zwolnienie lekarskie online lekarz wystawia tylko wtedy, gdy stwierdzi niezdolność do pracy. O wystawieniu dokumentu decyduje lekarz po wywiadzie i może odmówić, gdy brakuje wskazań albo sprawa wymaga badania na miejscu; opłata jest należna także przy odmowie. Zgłoszenie na konsultację składa się przez formularz medyczny w rejestracji.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Decyzje o diagnostyce i leczeniu podejmuj z lekarzem prowadzącym.
Autor: Redakcja ReceptaX. Nadzór merytoryczny: zespół medyczny ReceptaX (zasady na stronie Zespół i weryfikacja treści). Data aktualizacji: 24.10.2026.
Źródła: pacjent.gov.pl: Poznaj e-zwolnienie, ZUS: ulotka „e-ZLA dla pracodawcy” (2018), ZUS: e-ZLA. Elektroniczne zwolnienia lekarskie (poradnik dla lekarzy), ustawa zasiłkowa, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 501, rozporządzenie MPiPS z 10.11.2015, Dz.U. 2015 poz. 2013
Redakcja ReceptaX przygotowuje poradniki i opisy zmian w przepisach o e-receptach, zwolnieniach lekarskich, refundacji leków i systemie e-zdrowia. Przepisy, terminy i kwoty opieramy na źródłach urzędowych, a każdy tekst ma datę publikacji i aktualizacji. Wydawcą jest podmiot leczniczy działający pod marką ReceptaX.pl, który udziela teleporad. Podział ról, weryfikację treści medycznych i zasady redakcyjne opisujemy na stronie Zespół medyczny.
